1 No.lu KDV Beyannamesinde Ekim/2026 Döneminden İtibaren İki Değişiklik: 511 Kodlu İşlem Türü Eklendi, Kümülatif Bedel Alanı Kaldırıldı
Kasım 21, 2026Orta Vadeli Program (2027-2029) Yayımlandı: Makroekonomik Hedefler ile Vergi ve Denetim Politikası Öncelikleri
Kasım 21, 2026Tarih: 16 Kasım 2026
Konu: 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin on dördüncü fıkrası ve 4691 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi kapsamındaki girişim sermayesi yatırım yükümlülüğü ile Sermaye Piyasası Kurulunun 26 Ekim 2026 tarihli ve 2026/74 sayılı Bülteninde yayımlanan i-SPK.37.10 sayılı İlke Kararı
YÖNETİCİ ÖZETİ
2025 yılı beyannamesinde Ar-Ge veya tasarım indiriminden ya da teknokent kazanç istisnasından 5.000.000 TL ve üzerinde yararlanan mükelleflerin, bu tutarın %3’ünü 31 Aralık 2026 tarihine kadar girişim sermayesi yatırımına dönüştürmesi gerekmektedir. Sermaye Piyasası Kurulu ise bu yatırım yollarından biri olan girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF) paylarını alabilecek nitelikli yatırımcıların şartlarını 26 Ekim 2026’da ağırlaştırmıştır:
- Yatırım yükümlülüğü. Ayrılacak tutar, yararlanılan indirim veya istisnanın %3’üdür ve yıllık 100.000.000 TL ile sınırlıdır. Tutar önce pasifte geçici bir hesaba alınır.
- Finansal varlık eşiği beş katına çıktı. Nitelikli yatırımcı sayılmak için tek başına yeterli olan finansal varlık şartı, yatırımcıların geneli için 10 milyon TL’den 50 milyon TL’ye yükseltilmiş; büyük ölçekli kuruluş ölçütleri (aktif toplamı, net hasılat, özsermaye) de yeniden belirlenmiştir.
- GSYF ve GYF yatırımcılarına tanınan istisna sona erdi. Aralık 2025’ten beri bu fonların yatırımcılarına uygulanan eski tutarlar 26 Ekim 2026 itibarıyla terk edilmiş, bu yatırımcılar da genel eşiklere tabi kılınmıştır.
- Mevcut yatırımcılar da şartları belgelemeli. Eski tutarlarla nitelikli yatırımcı sıfatı kazananlar, yeni şartları sağladıklarını aracı kurumlarına tevsik etmedikçe bu araçlarda yalnızca satış emri verebilecektir.
- Yatırım yapılmazsa hak kaybı. Yararlanılan indirim veya istisna tutarının %20’si ilgili yılda indirim/istisna konusu yapılamaz; bu nedenle alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.
1. GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ: KİMLER, NE KADAR, NE ZAMANA KADAR
(5746 sayılı Kanun md. 3/14 — 4691 sayılı Kanun ek md. 3 — 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı)
Dayanak: 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin on dördüncü fıkrası; 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun ek 3 üncü maddesi; 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı.
Yürürlük: 10803 sayılı Karar 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 15 Aralık 2023 tarihli, 7953 sayılı Kararı yürürlükten kaldırmıştır.
Yükümlülük iki ayrı kanunda, iki ayrı mükellef grubu için düzenlenmiştir:
- Ar-Ge ve tasarım indirimi (5746 sayılı Kanun). Yıllık beyanname üzerinden yararlanılan indirim tutarı 5.000.000 TL ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri bu yükümlülüğe tabidir.
- Teknokent kazanç istisnası (4691 sayılı Kanun). Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancı 5.000.000 TL ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu yükümlülüğe tabidir.
Her iki grupta da tutarın %3’ü pasifte geçici bir hesaba aktarılır. Kanun bu tutarın “geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar” yatırıma dönüştürülmesini şart koşar. Geçici hesap yıllık beyanname üzerinden yararlanılan tutara göre oluştuğundan, 2026 yılında verilen 2025 yılı beyannameleri için bu tarih 31 Aralık 2026’dır.
| Konu | Kanundaki tutar | 10803 sayılı Karar (1/1/2026’dan itibaren) |
|---|---|---|
| Yükümlülüğü doğuran indirim/istisna tutarı | 1.000.000 TL ve üzeri | 5.000.000 TL ve üzeri |
| Pasifte geçici hesaba aktarılacak oran | %2 | %3 |
| Yıllık aktarım yükümlülüğünün sınırı | 20.000.000 TL | 100.000.000 TL |
Kanun, ayrılan tutarın değerlendirilebileceği üç yol sayar:
- Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması;
- girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması;
- 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere (4691 sayılı Kanunda “diğer girişimcilere”) sermaye olarak konulması.
Tutar süresinde yatırıma dönüştürülmezse Ar-Ge ve tasarım indiriminde yıllık beyanname üzerinden indirilen tutarın, teknokentte ise istisna edilen kazancın %20’si ilgili yılda indirim veya istisna konusu yapılamaz. Bu nedenle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.
2. SPK NİTELİKLİ YATIRIMCI EŞİKLERİNİ YÜKSELTTİ
(SPK Bülteni 2026/74 — i-SPK.37.10, 26/10/2026 tarih ve 75/1899 s.k.)
Dayanak: Sermaye Piyasası Kurulu Karar Organının 26 Ekim 2026 tarihli ve 75/1899 sayılı kararıyla kabul edilen i-SPK.37.10 sayılı İlke Kararı; III-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğin 31 ve 32 nci maddeleri; Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber.
Yürürlük: 26 Ekim 2026 (Kurul kararının yayım tarihi)
Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğine (III-52.4) göre GSYF katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılabilir. Kurulun düzenlemelerindeki nitelikli yatırımcı şartları profesyonel müşteri düzenlemelerine atıf yoluyla belirlendiği için, Yatırım Kuruluşları Tebliğinde profesyonel müşteri için aranan tutarların artırılması nitelikli yatırımcı şartlarını da değiştirmiştir. Şirketler bakımından öne çıkan yollar şunlardır:
- Büyük ölçekli kuruluş (Tebliğ md. 31/1-d). Aktif toplamı, yıllık net hasılatı ve özsermayesine ilişkin üç ölçütten en az ikisini aşan kuruluşlar profesyonel müşteri sayılır.
- Yalnız finansal varlık şartı (Tebliğ md. 32/1-b). Nakit mevduat ve sermaye piyasası araçları dâhil finansal varlıklar toplamı eşiği aşan müşteri, Rehber uyarınca diğer şartları aranmaksızın nitelikli yatırımcı kabul edilir.
- Talebe dayalı profesyonel müşteri (Tebliğ md. 32/1). Yazılı talep üzerine, Tebliğde sayılan üç şarttan en az ikisini sağladığını tevsik eden müşteri profesyonel müşteri sayılır. Şartlar şunlardır: son bir yıl içinde her üç aylık dönemde en az 10 adet ve eşik hacimde sermaye piyasası işlemi; finansal varlık eşiği; finans alanında üst düzey yöneticilik, sermaye piyasasında ihtisas personeli olarak çalışma veya ileri düzey/türev araçlar lisansı.
| Ölçüt | 19/12/2025 – 25/10/2026 | 26/10/2026’dan itibaren |
|---|---|---|
| Aktif toplamı (md. 31/1-d) | 500 milyon TL | 2,5 milyar TL |
| Yıllık net hasılat (md. 31/1-d) | 1 milyar TL | 4,5 milyar TL |
| Özsermaye (md. 31/1-d) | 50 milyon TL | 250 milyon TL |
| Her üç aylık dönemdeki işlem hacmi (md. 32/1-a) | 5 milyon TL | 25 milyon TL |
| Finansal varlıklar toplamı (md. 32/1-b) | 10 milyon TL | 50 milyon TL |
Tablonun orta sütunu nitelikli yatırımcıların geneline uygulanan tutarları gösterir. GSYF ve GYF katılma paylarının satılacağı nitelikli yatırımcılar için bu dönemde, aşağıda açıklanan istisna gereği 19 Aralık 2025 öncesindeki tutarlar uygulanmaktaydı.
3. GSYF VE GYF YATIRIMCILARINA TANINAN İSTİSNA KALDIRILDI
(i-SPK.37.10 — i-SPK.37.7, 18/12/2025 tarih ve 65/2354 s.k.)
Dayanak: i-SPK.37.10 sayılı İlke Kararı; i-SPK.37.7 ve i-SPK.37.8 sayılı İlke Kararları.
Yürürlük: 26 Ekim 2026
Kurul, 18 Aralık 2025 tarihinde eşikleri artırırken gayrimenkul yatırım fonları (GYF) ile girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarının satılacağı nitelikli yatırımcıları yeni tutarların dışında tutmuş ve bu yatırımcılar için Kurul kararından önceki tutarların uygulanmasına devam edilmesini öngörmüştü. Bu istisna 26 Ekim 2026 itibarıyla kaldırılmıştır. GSYF ve GYF yatırımcıları da artık nitelikli yatırımcıların geneli için öngörülen tutarlara tabidir.
Kazanılmış sıfatın korunmasına ilişkin hükümler de yürürlükten kaldırılmıştır. Kurul kararından önceki tutarlar nedeniyle profesyonel müşteri veya nitelikli yatırımcı sıfatı kazanmış olanlar, GSYF ve GYF yatırımcıları dâhil, mevzuatta aranan şartları sağladıklarını çalıştıkları yatırım kuruluşuna yazılı veya elektronik ortamda tevsik etmek durumundadır. Tevsik edilmezse bu müşteriler, ellerindeki nitelikli yatırımcıya özgü sermaye piyasası araçlarında yalnızca satış yönünde emir verebilecektir.
Sıfatı kazandıktan sonra finansal tutarların altına düşen müşteriler bakımından ise Yatırım Kuruluşları Tebliğinin 30 uncu maddesi ile II-5.2 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliğinin 9 uncu maddesindeki prosedür uygulanacaktır.
İlgili düzenlemelerin Şirketinize özgü etkilerinin değerlendirilmesi ve uygulamaya ilişkin destek ihtiyaçlarınız için ekibimiz hizmetinizdedir.
